Analyse

Veranderingen koopgedrag en de gevolgen

Na 10 augustus: dank voor al uw reacties, nieuwe reacties zijn niet meer mogelijk.

Het koopgedrag van Nederlanders is de afgelopen jaren snel veranderd door de mogelijkheid om online aankopen te doen. Vooral bestedingen aan niet-dagelijkse producten (alles behalve boodschappen) worden al veel online gedaan. In Westland kochten we in 2018 ongeveer 22% van onze niet-dagelijkse bestedingen online (t.o.v. Randstad 24%). Boodschappen worden nog niet zo veel online gedaan. In Westland deden we in 2018 ongeveer 2% van onze boodschappenbestedingen online (t.o.v. Randstad 3%). Sommige online boodschappen-aanbieders zijn ook nog niet in het Westland actief, denk bijvoorbeeld aan Picnic.

Faillissementen in grote winkelketens

Het gevolg van de snelle groei van online bestedingen is dat er minder besteed wordt in fysieke winkels. Niet elke winkel of elk centrum merkte daar de afgelopen jaren evenveel van:

  • Een gemakkelijk en modern boodschappencentrum in de buurt is voor veel mensen nog gewoon aantrekkelijk.
  • Een grote binnenstad is leuk voor een ‘dagje stad’, waarin je vaak meer doet dan alleen winkels bezoeken.
  • Daartussen zit een grote groep ‘middelgrote koopcentra’, die de bestedingen snel hebben zien teruglopen. Met name in deze centra – waar ook Naaldwijk onder valt – wordt steeds minder gekocht. In deze regio zijn Rijswijk (In de Boogaard), Schiedam en Vlaardingen daar kenmerkende voorbeelden van. Een belangrijk kenmerk van deze centra is dat daar juist het standaard winkelfiliaal gevestigd is (‘voormalige V&D-centra’).

De coronacrisis versnelt niet alleen de online aankopen, maar ook de online verkoop door ondernemers. Veel ondernemers werden door de coronacrisis min of meer gedwongen om een webshop in te richten als ze die nog niet hadden. Het lijkt erop dat vooral groepen oudere mensen, die relatief trouw waren aan fysieke winkels, nu ook meer de overstap maken naar online aankopen. Een economische recessie treft juist de kwetsbare branches, zoals de mode. De afgelopen jaren werden leegstaande winkelpanden nog deels ingevuld met horeca of dienstverleners. Deze functies hebben het juist nu ook lastig (denk bijvoorbeeld aan de reisbranche). Aan de andere kant richten we ons door de coronacrisis juist meer op de lokale (woon)omgeving en de ondernemers die daar aanwezig zijn. Meer thuiswerken geeft sommige mensen ook meer de mogelijkheid om hun tijd flexibeler in te delen en voorzieningen in de buurt te bezoeken. Dat betekent niet dat er weer meer winkelruimte nodig zal zijn. Grote partijen, zoals C&A, Blokker en Zeeman, kijken kritisch naar welke winkels ze wel en niet openhouden. De centra van Westland kennen relatief veel mooie lokale ondernemingen (local heroes). Helaas zijn deze ook niet allemaal bestand tegen de ontwikkelingen, denk aan het verdwijnen van boekhandel Vingerling.

Winkels in Westland

  • Westland bestaat uit veel verschillende kernen en heeft dan ook een fijnmazige structuur met negen centrumgebieden. Alleen de kleinste kernen, Ter Heijde en Heenweg, hebben geen centrum. Het centrum van Naaldwijk heeft veruit het grootste niet-dagelijkse winkelaanbod.
  • Zowel Naaldwijk als Wateringen hebben op het bedrijventerrein een concentratie van grote woonzaken (keuken, bedden, etc.), bouwmarkten en tuincentra.
  • Het verspreid gelegen winkelaanbod (winkels buiten de hierboven beschreven winkelgebieden) is goed voor circa 30% van het winkelvloeroppervlak in de gemeente. Dit zijn voornamelijk relatief grote, meestal op zichzelf liggende winkels, zoals tuincentra, bouwmarkten, keukenwinkels, kringloopzaken, etc.

Aanbodontwikkeling

  • Het niet-dagelijkse winkelaanbod in de gemeente neemt af, vooral in de centrumgebieden (10% minder van dit soort winkels in de afgelopen vier jaar). Die afname is het grootst in het centrum van Naaldwijk. Het resultaat is dat in dit centrum de grootste leegstand is ontstaan in zowel aantal panden als in oppervlak.
  • Het dagelijkse winkelaanbod in de centrumgebieden van de gemeente is de afgelopen vier jaar juist gegroeid, vooral in vloeroppervlakte (circa +20%). Dit komt door de uitbreiding en nieuwvestiging van supermarkten. Denk aan ontwikkelingen zoals centrumplan ‘s-Gravenzande, Dirk in Naaldwijk, Jumbo in Kwintsheul.
  • De gemeente Westland en omgeving kende in dezelfde periode een flinke bevolkingsgroei. Ook voor de toekomst wordt verdere groei verwacht. Meer inwoners betekent niet direct meer winkels, zoals de recente ontwikkeling in niet-dagelijkse winkels laat zien. Wel is meer draagvlak natuurlijk altijd positief voor voorzieningen. Vooral de dagelijkse winkels (meer lokaal gericht, minder online) profiteren van de bevolkingsgroei, zoals te zien is in de groei van het supermarktaanbod. Er zijn nog nieuwe supermarkt-ontwikkelingen gepland in de centra van Naaldwijk en Wateringen. Daarmee is het maximaal mogelijke aanbod aan dagelijkse winkels ongeveer bereikt.
Aanbodontwikkeling in de gemeente Westland in vierkante meter winkelvloeroppervlak

Vragen aan u

  1. Herkent u de hier boven beschreven ontwikkelingen?
  2. Wat is voor u de bepalende reden om in de lokale winkel dan wel online te kopen?
17 Commentaren
Oudste
Nieuwste
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties